Chú Hỏa là ai? Giải mã tên thật và nguồn gốc của "Hui Bon Hoa"
Chú Hỏa là danh xưng mà dân Sài Gòn xưa thường dùng để gọi thương nhân và đại phú hộ gốc Hoa sinh năm 1845, tên thật là Huỳnh Văn Hoa (黃文華), được biết nhiều dưới dạng phiên âm phương ngữ Phúc Kiến là Hui Bon Hoa (Jean Baptiste Hui Bon Hoa khi nhập quốc tịch Pháp).
Vì sao có nhiều tên khác nhau?
Hui Bon Hoa là cách ký âm tên Huỳnh Văn Hoa theo phương ngữ Phúc Kiến; khi ông nhập quốc tịch Pháp ông dùng tên Công giáo Pháp là Jean Baptiste kèm cụm ký âm này, nên trong văn bản Pháp – Việt cổ thời đó xuất hiện tên Hui Bon Hoa và dân Việt thường gọi thành âm Hứa Bổn Hòa hay Chú Hỏa.
Tên "Hứa Bổn Hòa" có phải tên gốc?
- Không phải bằng chứng chữ Hán gốc: Theo các nghiên cứu và tư liệu địa phương, trong thư tịch chữ Hán của cộng đồng Hoa ở Nam bộ không tìm thấy tên chữ Hán dạng Hứa Bổn Hòa (許本華) gốc là của ông; tên chữ Hán xác thực là 黃文華 (Huỳnh Văn Hoa).
- Nguyên nhân xuất hiện "Hứa Bổn Hòa": Đây là cách Việt hóa/quy ước hóa dựa trên ký âm Hui Bon Hoa; do nghe và phiên âm từ âm Phúc Kiến sang tiếng Việt, một số tài liệu và truyền miệng gọi thành Hứa Bổn Hòa dẫn tới hiểu lầm rằng đó là tên chữ Hán nguyên thủy.
Tiểu sử ngắn gọn
- Sinh năm 1845, tên chữ là Huỳnh Văn Hoa, hiệu Tình Nham, quê gốc ở Phúc Kiến (làng Văn Tang / vùng Hạ Môn).
- Di cư sang Việt Nam (Sài Gòn) khi còn trẻ và khởi nghiệp từ nghề ve chai, sau đó phát triển thành kinh doanh cầm đồ và bất động sản, trở thành một trong những phú hộ nổi tiếng ở Sài Gòn cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX.
- Gia tộc mang tên Hui Bon Hoa tiếp tục phát triển dưới các con trai (ví dụ Huỳnh Trọng Huấn) và để lại nhiều công trình, tài sản bất động sản lớn ở Sài Gòn-Gia Định.
- Mất năm 1901; danh xưng và công ty Hui Bon Hoa trở thành thương hiệu gia tộc trong lịch sử Sài Gòn xưa.
Ghi nhớ chính
- Chú Hỏa = Huỳnh Văn Hoa (黃文華), phiên âm Phúc Kiến: Hui Bon Hoa.
- "Hứa Bổn Hòa" là kết quả Việt hóa/phiên âm từ Hui Bon Hoa, không phải tên chữ Hán gốc được tìm thấy trong thư tịch cộng đồng Hoa thời đó.
